|
|
|
|
|
|
بخش تازه ها |
زبان تاتی ؛
توصیف گویش رودبار کتاب یاد شده که به تازگی برگنجینه آثار مکتوب گویش تاتی افزوده شده ، پدید آورده دکتر جهاندوست سبزعلی پور می باشد و از سوی انتشارات " دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان " منتشر شده است . این اثر در 142 صفحه رقعی تدوین گردیده و در آن به شیوه ای بایسته به معرفی آوایی ، دستوری و واژگانی تاتی رودبار پرداخته شده و محقق توانسته از عهده به سر انجام رساندن این پژوهش به نحو احسن بر آید .در پایان کتاب نیز نیز کتابنامه مختصر و منابع زبان تاتی آمده است اما محقق محترم از برخی آثار مهم زبان تاتی یاد نکرده .حتی از کنار اثر مرجع و پر آوازه « فرهنگ تطبیقی تالشی ، تاتی و آذری » چنان گذشته است که انگار نام آن را هم نشنیده است. اگر این غبن به عمد بوده باشد، ایشان اثر خود را از روشنایی حق شناسی و وجدان علمی محروم کرده است . با این حال برای آقای دکتر سبزعلی پور که از جوانان پرتلاش و علاقمند به زبان و فرهنگ زاد بوم خود می باشد ، آرزوی توفیق داریم.
راهزني ادبي و فرهنگي: اين بار از سوي فرمانروايان باكو! جمهوري شوروي ساختهي آذربايجان براي ركوردشكني در زمينهي مصادرهي شخصيتها و يادمانهاي فرهنگي و ادبي ايرانيان دست به اقدام بيسابقهاي زد و در حالي كه تركيهايها نامداران ادب و فرهنگ ايران را با فاصلههاي زماني ترك معرفي ميكنند، يك باره چند انديشمند و شاعر ايراني، از جمله نظامي گنجوي، صائب تبريزي، محمود شبستري و خاقاني شيرواني را ترك تبار اعلام كرد! بهانهي اين دهن كجي به تاريخ و فرهنگ ايراني، زماني به دست آمد كه يك نسخه خطي از اثر جاودانه نظامي گنجوي، يعني خمسه، در كتابخانه ملي اتريش پيدا شد. ايرانيها در اين مورد اقدامي نكردند، اما حيدرعلي اف، رييس جمهور در گذشتهي جمهوري آذربايجان پس از فروپاشي شوروي براي مرمت اين نسخه سبيل اتريشيها را چرب كرد و در برابر از آنها خواست كه پس از مرمت اين نسخه، يك لوح فشرده از آن تهيه و به وي اهدا كنند. عمرحيدرعلي اف كفاف نداد تا با دريافت اين لوح ترك بودن نظامي گنجوي و ديگران را اعلام كند. اما اوايل ارديبهشت، اتريشيها لوح فشردهي تهيه شده از آن نسخه خمسه را به پسر و جانشين وي، يعني الهام حيدرعلي اف تحويل دادند و او نيز راه پدر را (كه همان راه تزارها و شورويها است) ادامه داد و ترك تبار بودن نظامي گنجوي و چند تن ديگر را به وسيلهي وزارت فرهنگ و گردشگري خود اعلام كرد. البته فرهيختگان ايراني در برابر اين اقدام واكنش نشان دادند. از جمله استاد جلالالدين كزازي گفت: داستان راهزنيهاي ادبي و فرهنگي ادامه دارد و اين همه برميگردد به اين كه ما نتوانستهايم بزرگان ادب و فرهنگ خود را به دنيا به گونهاي معرفي كنيم كه راه را بر اين راهزنيها به شايستگي ببنديم. اين استاد زبان و ادبيات فارسي در پي ادعاي جمهوري آذربايجان مبني بر تعلق چهرههايي از جمله شيخ محمود شبستري، صائب تبريزي، خاقاني شرواني و نظامي گنجوي به اين كشور، اظهار كرد: اين داستان پيدرپي تكرار ميشود. همهي اين سخنوران بيهيچ گمان، ايراني هستند. آنها در زماني كه به جهان آمدهاند، زمينهاي زادگاهشان بخشي از جغرافياي ايران زمين بوده است؛ از همين روي اين سخنوران به زبان پارسي شعر گفتهاند كه زبان آن سرزمين شمرده ميشده است. چگونه ميتوان آنان را جز ايراني دانست؟ اين ربودن بزرگان و نامآوران ايران زمين، پديدهاي از سويي بسيار شگفتآور و از ديگر سوي، اندوهبار و دريغانگيز است كه در روزگار ما روايي يافته است. اگر نظامي و خاقاني شرواني براي نمونه آذربايجاني هستند، اما در سراسر سرودههايشان حتا يك مصرع به زبان آذربايجاني ديده نميشود. من نميدانم كه اين پديده چرا اين همه گسترش و روايي يافته است؛ اما به هر روي در ايراني بودن اين سخنوران هيچ گماني نيست. اگر شيخ شبستري را در نظر بگيريم، «گلشنراز» را به زبان پارسي نوشته است، پس چگونه ميتوان اين كسان را جز ايران متعلق به جاي ديگري دانست؟ او دربارهي صائب تبريزي نيز گفت: همهي ديوان غزلهاي صائب تبريزي از آغاز تا انجام به زبان پارسي است. حتا بر سر اين كه صائب، تبريزي است يا سپاهاني (اصفهاني) در ميان تاريخنگاران ادب، چند و چون است؛ چه رسد به اين موضوع، حالا با اين وصف، صائب چه پيوندي با جمهوري آذربايجان ميتواند داشته باشد؟! منبع :http://www.azarpadgan.com/
فرهنگ موضوعي تاتي به فارسي فرهنگ موضوعي تاتي به فارسي اثري ست كه بر پايه گويش مردم روستاي لرد از توابع شاهرود خلخال ، تاليف گرديده و در بر گيرنده لغات، تركيبات ، كنايات ، اصطلاحات و مختصري از دستور زبان گويش مذكور مي باشد . چنانكه مولف كتاب جواد معراجي در پيشگفتار اشاره كرده است ، اين اثر ارجمند تكمله ي پايان نامه كارشناسي ارشد ايشان مي باشد كه در سال 1377 تاليف گرديده است . جواد معراجي كه خود از اهالي روستاي لرد مي باشد و به ذخاير و ظرايف گويش نا شناخته مردم آن روستا آشنايي كامل دارد ، با بهره گيري از آثار و منابع مرتبط و ياري جستن از گروهي گويشور سالمند ، موفق شده است در حد قابل توجهي از عهده گردآوري مصالح و مواد و تاليف و تدوين اثر مذكور بر آيد . فرهنگ موضوعي تاتي { لرد} به فارسي از جمله ي اندك منابع منتشر شده تاتي شاهرود مي باشد و مشتمل است بر پيشگفتار ، اشاره اي كوتاه به مقولات دستوري و چند هزار مدخل ذيل موضوع هاي مختلف . اين اثر در قطع وزيري و 304 صفحه به همت انتشارات بلور رشت چاپ و منتشر شده است
|
پیام کوتاه : 
|
